>
you're reading...
Radikal

Osmanlı’da Müslümanlarla aynı hamamı kullanan gayrimüslimler kollarına çıngırak takmak zorunda kalmışlardı

Osmanlının son döneminden 1950lere kadarki sürede Türkiyede yaşanan kimlik inşa süreci ve azınlık politikaları

Osmanlı'nın son döneminden 1950'lere kadarki sürede Türkiye'de yaşanan kimlik inşa süreci ve azınlık politikaları

Radikal Iki‘de Mersin Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih hocası Prof. Dr. Nükhet Adıyeke, “Demokratik açılımın Osmanlıcası” başlıklı bir makale yayımladı. Alıntılar:
[…] Osmanlı İmparatorluğu toplumsal yapıdaki çeşitliliği millet sistemi çerçevesinde kategorize etti ve hukuksal anlamda da segregasyon uyguladı. Millet sistemi, kaynağını İslam hukukunun Müslüman olmayanlar için öngördüğü zımmiyet statüsünden alır. Ancak bu statüyü alabilmek için kitabî dinlere inanan bir cemaatin mensubu olmak gerekir. İslam hukukuna göre egemenliği kabul eden bir zımmî dinini değiştirmeden İslam devletinin sınırları içinde yaşamaya hak kazanır. Bunun simgesel görüntüsü de baş vergisi olarak bilinen Cizye Vergisi’nin ödenmesidir. İslam hukukunun belirlediği bu ana çerçevenin içini, Osmanlı örfi hukuku ve Osmanlı geleneği doldurur.[…] Fatih’in İstanbul’u almasıyla Osmanlı, toplumsal kategorizasyonu oluşturan ve temeli hukuksal segregasyona yaslanan millet sistemini, İslam hukukundan aldığı çerçeveyle Bizans’tan devraldığı toplumsal yapı üzerine oturtur.[…] Millet sisteminin özünde tüm yapı önce iki temel gruba ayrılır. Müslüman olanlar ve olmayanlar. Müslüman olmayanlar ise Rumlar, Ermeniler ve Yahudiler biçiminde sıralanan üç temel cemaat olarak tanımlanır. Toplumsal yapıdaki tüm unsurlar (Süryani, Yakubi, Maruni vb. alt gruplar) kendilerini bu dört cemaatten biri içinde tanımlamak zorundadır. Devlet aygıtıyla muhatap olmanın tek yolu budur. Bu sıralama aynı zamanda hiyerarşik bir sıralamadır.
Bu kategorizasyon cemaatleri kapalı birer yapıya dönüştürür. Bu kapalı yapı içinde cemaatler arası geçiş (din, mezhep değiştirme) geleneği ve dengeyi zedeleyeceği için büyük ölçüde sınırlandırılmıştı. Etrafı kalın duvarlarla kaplı bu yapı içinde her cemaat için belirleyici kurallar, dinsel kurallardır. Devlet, toplum üzerindeki yetkilerini genel yönetim, güvenlik, maliye ile sınırlandırmış; dini işler, adalet, sosyal güvenlik, eğitim, haberleşme işlerini kalın duvarlar içinde kalmak koşuluyla cemaatlere bırakmıştı. Bu kapalı yapı içinde uygulanan hukuk, cemaat hukukudur. Ancak hangi cemaat mensubu bu duvarı aşmak ve diğer cemaatlerle herhangi bir hukuksal ilişki kurmak isterse o zaman yapının en dış ve ana çerçevesi olan İslam hukuku ile karşı karşıya kalır. Her cemaatin yerelden merkeze bağını, kendi dini kurumları ve dini otoriteleri sağlar. Bu nedenle cemaat liderleri sadece dini otorite değil aynı zamanda “Milletbaşı” unvanını taşıyan idari otoritelerdir.
Bu toplumsal kategorizasyon sadece hukuksal anlamda bir ayrım yaratmakla kalmadı, bu ayrımı günlük yaşama ve görselliğe de uyarladı. Osmanlı tebaasına vergilendirmede, cezalandırmada segregasyon uygulandı.
Bu uygulamalarda segregasyonun simgesel bir ifadesi olarak bir gayrimüslim, bir Müslümanın yarısı kadar maddi yükümlülükle karşı karşıyadır. Günlük yaşamda giyim kuşamda, ikametgahlarda, sokaklarda yürümede, ata binmede, silah taşımada hatta ortak kullanım alanlarından ve görsel ayrımın en az olduğu hamamda bile bir yöntem geliştirilerek segregasyon uygulandı. Müslümanlarla aynı hamamı kullanan gayrimüslimler giysilerini çıkardıkları için ayrılmak gayesiyle kollarına çıngırak takmak zorunda kalmışlardı.[…]

Reklamlar

Tartışma

Henüz yorum yapılmamış.

Yorumunuz

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

RSS Hertür Kültür

  • Son Dakika... Gökova yine sallandı 24 Temmuz 2017
  • Son dakika... Manisa'da patlama sesleri halkı sokağa döktü 24 Temmuz 2017
  • Tarım aracı devrildi: 1 ölü 24 Temmuz 2017
  • CHP'li Özgür Özel kürsüyü siyah örtüyle kapattı 24 Temmuz 2017
  • Mert Günok transferini duyurdu 24 Temmuz 2017
  • Son dakika... Elazığ'da ANKA düştü 24 Temmuz 2017
  • Quaresma'ya ceza gelebilir 24 Temmuz 2017

Stats