>
you're reading...
Radikal

Azınlıkların askerlik yapması: “Aranızda cahiller, sabıkalılar ve gayrimüslimler kenara ayrılsın”

Rıfat N. Bali

Azınlıkların, Cumhuriyet yıllarında vatanî görevlerini yerine getirirken ayrımcı bir uygulamayla ne mertebede karşılaştıkları konusundaki etraflı bir araştırma Rıfat N.Bali’nin ‘Gayrimüslim Mehmetçikler: Hatıralar – Tanıklıklar’ başlıklı kitabında yer alıyor. Azınlıkların, Cumhuriyet yıllarında vatanî görevlerini yerine getirirken ayrımcı bir uygulamayla ne mertebede karşılaştıkları konusundaki etraflı bir araştırma olan bu kitap konusunda Radikal gazetesi Rıfat N.Bali ile bir röportaj gerçekleştirdi. Alıntılar:
[…] 73 milyonluk ülkede 100 bin gayrimüslimden bahsediyorsunuz. İstanbul’da yaşamıyorsanız bir gayrimüslimle karşılaşmanız zor. Anadolu’dan gelmiş çavuş, onbaşının isimlere şaşırması, “Sen yabancı mısın, Türk müsün?” diye sorması tırnak içinde çok normal. Tanımıyorlar ki… Türkiye’nin gerçeği maalesef bu. İnsanlar Ahmet, Mehmet, Hüseyin’e alışık. Bu erler zaten bir parça tedirgin gidiyor. İsim değiştirmek gibi bir yola gidiyorlar.[…] Cumhuriyetin, vatandaşlar arasında eşitlik iddiasına karşı, azınlıkların yaşadığı ayrımcılık bu cemaatlerde kırılmaya neden oluyor mu?
Kompratmanlar ayrılıyor ve kimsenin eşitlik iddiası kalmıyor. Osmanlı’daki sistem fiiliyatta devam etti ve bu insanlarda hayal kırıklığı yarattı. Mazide ne yaşandıysa mazide kaldı deniliyor. Bugüne kadar yaptığım tüm çalışmaların sonunda büyük bir hayal kırıklığının olduğu anlaşılıyor. Hayal kırıklığının ötesinde bir şey. Bu duruma alışıp kendi içinize kapanıyorsunuz. Bu diyardan gidemezsek bu şartlara da adapte olacağız diyerek taleplerini daha küçülten bir hayat tarzı var. Kamusal alanda görev alma, bürokrat, asker olma taleplerini küçültüyorlar veya tamamen unutuyorlar. Bugün hiç kimse TSK’ya girmek için önünde engeller var diyemez. Çok isteyen girer Kuleli Askeri Lisesi’ne yükselmeye bakar. Ama insanlarda öyle bir algı oluşmuş ki, öyle bir talep de yok. Bir de er Sevag örneğinde olduğu gibi peşin kanaat var.[…] 90’lardan sonra ne değişti de ortam yumuşadı?
Gayrimüslimlerin ‘tehlike’ olarak görüldüğü yıllar 70’lerin sonuna kadar. O da ticaret aleminde tehlikeydi. 80 sonrası bitti. 15 senedir azınlıklara pozitif ayrımcılığın ortaya çıkmasıyla bugün son derece nüfusu az olan bir topluluğa bir parça itinayla yaklaşmaya başladılar. Subaylar samimi olarak, korunmasını istiyor. Vatan için kan dökseniz bile “Şehit misiniz, değil misiniz?” tartışması var. Türkiye kendisinin laik olduğunu iddia etse de kültürel hayatta, toplumsal hayatta İslami ritüeller var. Şehadet kutsanıyor. Gayrimüslimler ölünce bu bir problem oluyor. Şehit kavramı tamamen İslam diniyle ilintili bir kavram.
KİTAPTAN
Çelebon Yaeş: 1934’te Askeri Mızıka Okulu seçmelerine gittiklerinde “Yahudilikle, Ermenilikle alakaları olmayacak” öğrencileri seçmeleri için talimatları olduklarını, binbaşı iken de kendisi için “Herkes Yahudileri öldürüyor, bizde ise subay yapıyorlar” dendiğini duyduğunu aktaracaktı.
Süryani, 26 yaşında: Askerde bir gün herkesi toplayıp çırılçıplak soydular. Ben soyunmadım. Sonra “Sünnet olmayanlar ayrılsın” dediler. Biz ayrıldık. “Sizi sünnet edeceğiz” dediler. Ben “Olmam” dedim. Beni ikna etmek için “Sünnet sağlıklıdır. Olman sağlığın açısından iyi” dediler. Ben yine “Ben Hıristiyanım ve olmayacağım” dedim. Bir Ermeni arkadaşa da aynı şeyi söylediler. O “Köprüyü geçene kadar ayıya dayı diyeceksin” diyerek sünnet olacağını söyledi. Sonra sünnet olup olmadığını hatırlamıyorum.
Hrant Dink: Denizli 12. Piyade Alayı’na sekiz aylık kısa dönem askerlik için gittiğimde, devremdeki tüm arkadaşlarıma yemin töreninden sonra erbaş rütbesi taktılar ve bir tek beni er olarak bıraktılar. İki çocuk sahibi koca adamdım, umursamamam gerekiyordu belki. Amma velâkin fena koymuştu bu ayrımcılık. Tören sonrasında herkes ailesiyle mutluluğunu paylaşırken, teneke barakanın arkasında tek başıma saatlerce ağladım.
Yosi Kastoryano: Muhtelif görevler için yapılacak seçmelerde yaklaşık 500-800 kişi içinde “Aranızda cahiller, sabıkalılar ve gayrimüslimler kenara ayrılsın” dediklerinde o anda düşündüğüm ilk şey, “Ben niye sabıkalı ve cahillerle aynı kefeye kondum” idi.
Arsen Yarman/1972: Yüksek rütbeli bir subay geldi. Elinde liste. “Okuduğum isimler bir adım ileri” dedi. Birinci ismi okudu; “Garo Halepli”. Bir daha okudu, “Agop Yeşil”. Bir daha okudu “Ardaş Altınay”, bir daha okudu “Agop Yeşil”. Dokuz kişi yan yana çıktık, dokuzu da Ermeni. Dedi ki, “Diğerleri dağılsın, tüfek, teçhizatınızı, sırt çantalarınızı alın gelin.” Ermeninin biri bana bakar, bir ben Ermeniye bakarım. Dokuzumuz da birbirimize bakar, dokuzumuz da Ermeni. Dedim ne oluyor, tekrar mı götürüyorlar bizi kesmeye? Sonra anladık ki bizi çavuş yapmaya götürüyorlar. Ama biz tabii “Tehcire gidiyoruz” diye donumuza yaptık o ayrı.

Reklamlar

Tartışma

Azınlıkların askerlik yapması: “Aranızda cahiller, sabıkalılar ve gayrimüslimler kenara ayrılsın”’ için 2 yanıt

  1. Askerligimi yedek subay olarak 2.kordu Gelibolu Insaat Emlak mudulugunde 1976 yilinda yaptim.adim Salamon Varon du o zaman .. Ordu evinde Konakladim askerligim boyunca.. Aksamlari TV salonunda topluca TV izlenirdi buyuk rutbeliler onde oturur arkadada ast olarak bizler.. Herkes beni Salamon olarak bilirdi ..Arada TV de Salamon Sakalari yapildiginda , arkasina bakan dahi olmazdi Askerligim Suresince zerre kadar ayrimcilik gormedim..gurur duyarim..ama sosyal hayatta malesef unutulmaz kotu anilarim vardir.dusunun adimi degistirdim Selim Yaptim..

    Posted by Selim Varon | 20 Eylül 2011, 10:58 am
  2. VATANI VAZIFEMI YAPTIGIM 1959 – 1960 DEVRESINDE HIC BIR AYIRIMCI BIR MUAMELEYE UGRAMADIGIMI BILDIRMEK ISTERIM ! BELKI YEDEK SUBAYLARA AYRICALIK TANILIYORDU ! AYNI DEVREDE ASKERLIK YAPMIS MUSEVI ARKADASLARIMDAN DA HIC BIR SIKAYET DUYMADIM !!

    Posted by David kohen | 19 Eylül 2011, 5:14 pm

Yorumunuz

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

RSS Hertür Kültür

  • Meslekten ihraç edilen öğretmen, yurt dışına kaçarken yakalandı 22 Eylül 2018
  • Rekabet Kurumu Google’a neden ceza verdiğini açıkladı 22 Eylül 2018
  • Öğrenci minibüsü devrildi, 2 ölü 17 yaralı 22 Eylül 2018
  • Deve kuşlarını ezen sürücü yakalandı 22 Eylül 2018
  • Kavgayı ayırmak isteyen polis bıçaklandı 22 Eylül 2018
  • Eğlenmeye gidip kavga ettiler 22 Eylül 2018
  • Bebeklere satırla saldırdı 22 Eylül 2018

Stats

Reklamlar