>
you're reading...
Ajans

Rumlar bu Pazar günü ilk kez 6-7 Eylül Pogromunun 60. Yılı Anma Dua Törenini gerçekleştirecek

w5766-7 Eylül Pogromunun 60. Yılında İstanbul’da, Rumlar tarafından ilk kez anma dua töreni düzenlenecek. Yeniköy Panayia Rum Ortodoks Kilisesi ve Mektebi Vakfı, 6 Eylül Pazar günü kilisede, hayatını kaybedenler için anma ayini düzenleyecek. Mevlüt okutulacak. Anma ayini, Kudüs Rum Patrikhanesine ait kilisede yapılacak. 6-7 Eylül 1955’te Yeniköy Panayia Rum Ortodoks Kilisesi, saldırılar sırasında Yeniköylüler tarafından korunarak saldırıya uğraması engellenmesine rağmen Kudüs Rum Patrikhanesi’ne ait olan kilise, saldırılarda hasar görmekten kurtulamamıştı. Kilise yönetimi, Apoyevmatini gazetesine verdiği ilanında: Üzüntü veren 6-7 Eylül olaylarının 60. Yıldönümünde Rumların hatırları halen hayatta. 6 Eylül Pazar günü, 6-7 Eylül olaylarında hasar gören Aya Yorgi Kilisesi’nde yapılacak olan ayniden sonra, mağdurlar anısına anma yapılacaktır”açıklamasını yapıyor.
serdar6-7eylul16-7 Eylül dehşetinin 60. seneyi devriyesini milletçe idrak ediyor muyuz? Soru boş bir seda gibi geliyorsa o karanlık günlere dair bugüne dek sır gibi saklanan bir arşiv de kamuoyuna sunuluyor, belki bir yardımı olur. Vartan Estukyan’nın AGOS gazetesinde aktardığı habere göre; Türkiye Cumhuriyet tarihinin en utanç verici sayfalarından biri olarak kabul edilen “6-7 Eylül Pogromu”na ait bugüne dek pek çok fotoğraf yayımlandı, sergilendi, basıldı. Olaylar yaşandığında Ekümenik Patrikhane’de fotoğrafçı olarak görev yapan Dimitrios Kalumenos, 7 Eylül günü ve gecesi yağmalanan tüm Rum okul, kilise, mezarlık ve dükkânlarına giderek yaşanan vahşeti görüntüledi. Yaklaşık 1.500 fotoğraflık arşiv, halen Atina’da yaşayan, Dimitrios Kalumenos’un kızı Marina Kalumenos’un evinde bulunuyor. Görüntülerin 400’ü, 1966’da Kalumenos tarafından Yunanistan’da kitap haline getirilirken, bu kitap Türkiye’de yasaklandı. Gazeteci Serdar Korucu, yayımlanmayan fotoğrafları Türkiye’de ilk kez kitap olarak basmaya hazırlanıyor. Patrikhane’nin fotoğrafçısı Niko Manginas’ın fotoğraflara ulaştığını ve kullanılması için Marina Kalumenos’tan izin aldığını, bu vesileyle kitabı önümüzdeki hafta, 6-7 Eylül’ün 60. yıldönümüne denk getireceklerini ve kitabın İstos Yayınevi’nden çıkacağını söyleyen Korucu’yla, Vartan Estukyan ‘Dimitrios Kalumenos’un Objektifinden 6-7 Eylül 1955’ kitabını konuştu. Alıntılar:
[…] 6-7 Eylül fotoğraflarında hep eksik bir parça vardı. Ben o fotoğrafların peşindeydim çünkü fotoğraf bugünkü kadar yoğun kullanılmasa da o günlerde de fotoğraf makinesi vardı ve İstanbul gibi bir şehirde fotoğraf makinesi kullananlar için çok büyük bir olaydı bu. Bunu ıskalamayacaklarını tahmin ediyorum çünkü biz bugüne kadar hep tek bir kadrajdan çıkan fotoğrafları gördük.
Ancak o dönem Patrikhane’de fotoğrafçılık yapan Dimitrios Kalumenos, 6 Eylül günü ve gecesi, yağmalanan yerlerin fotoğraflarını çekmiş ve bir arşiv oluşturmuş.[…] Yaklaşık 1.500 fotoğrafın bulunduğu arşivin 400 fotoğraflık bir kısmını Dimitrios Kalumenos, 1966’da Yunanistan’da kitap haline getirdi. Bakanlar Kurulu, 1966’da bir karar verdi ve kitabın Türkiye’de basımını yasakladı. Biz önümüzdeki hafta hem orada kullanılan, hem de ilk kez bu kitapta yer alacak fotoğrafları basacağız. Kitapta ilk etapta 60 fotoğraf ve o dönem pogroma tanıklık edenlerin anlatıları olacak. Hem mağdur, hem fail, hem de nötr olanların anlatıları da görüntülere eşlik edecek. Daha sonra ikinci cildi de yayımlamayı düşünüyoruz.
Biz daha çok İstiklal Caddesi’nde tahrip edilen dükkânların fotoğraflarını biliyoruz.
*Bu kitapta başka neler olacak?
Sadece Beyoğlu değil elbette, o dönem Rumlar birçok semtte yaşıyorlardı. Kurtuluş’ta da çok kötü şeyler yaşanmış. Orada birçok Rum kilisesi var. Küçük bir bölgede çok görkemli kiliseler var, o kiliselerin nasıl yağmalandığını, görüntülerin yanı sıra tanıklıklarla da gösterdik. Özellikle Balıklı’daki Rum Mezarlığı çok önemli. Balıklı’da Ekümenik patriklerin mezarlarının olduğunu çoğu İstanbullu bilmez, ama hedef alınan yerler arasında orası da var. Bu hedef almalar sistemli, saldırganlar neyin nerede olduğunu biliyorlar. Mezarların yağmalanmaya çalışılması, bunu ispatlıyor.
*Kitaptaki alıntılardan bahsedebilir misin?
Rıfat Bali’nin bununla ilgili çok önemli bir çalışması bulunuyor, kitapta ona referans vererek bazı alıntılara yer verdik. Benim için en ilginç olanlardan biri de, 6-7 Eylül’ü Türklerin Rumlardan daha keskin anlatıyor olmasıydı. 6-7 Eylül’ün zararlarını tazmin etmek için kurulan mali bir komisyonda uzman olarak çalışan Nejat Gülen’in anlattıklarını bir Rum anlatsa, abartıyor dersin. Rumlarsa daha çok isimlerini saklayarak o gece yaşananları anlatabiliyor. Mesela bir Rum tanı, yeni gömülmüş bir kişinin Şişli’deki mezarından çıkarılarak karnına mızrağın ucuna takılmış Türk bayrağı saplandığını adını gizleyerek anlatabiliyor… 6-7 Eylül’ün devlet tarafından resmen kınanmasa da hem toplum, hem de iktidarlar tarafından kötü bir olay olduğu kabul ediliyor.
Bu kitabın ne gibi bir önemi olacak?
Devam için > “Kalumenos’un 6-7 Eylül arşivi ilk kez Türkiye’de” Vartan Estukyan / AGOS
Azınlık Vakıfları’nın ilk temsilcisi Laki Vingas’ın danışmanlığında, gazeteci Serdar Korucu tarafından hazırlanan kitapta 6/7 Eylül ile ilgili Türkiye’de bugüne kadar yayımlanmamış 60 fotoğraf yer alıyor. Fotoğraflar 6 Eylül 1955 günü Ekümenik Patrikhane’nin etrafındaki koruma zinciri ile başlıyor. Ardındansa Patrik Athenagoras’ın yıkılan kiliselerden biri olan Aya Konstantin ve Helena Kilisesi’ni ziyareti ile devam ediyor. Kitap bir yandan Rum toplumunun yıkılan kiliselerinde hayatlarını sürdürdüğünü gösterirken bir yandan da açtığı yaranın derinliğine ayna tutuyor. Fotoğraflara kırılan mezartaşlarının yanı sıra, mezarlardan çıkartıldıktan sonra kırılan, yakılan kemikler de yansıyor. Kitapta ayrıca Dimitrios Kalumenos’un hayat hikayesi, Türkiye’den sınırdışı edilme süreci, Yunanistan’da 1966 yılında yazdığı kitabın doğduğu topraklarda yasaklanması ve ölümünden önce Nikolaos Manginas’a verdiği son röportaj da yer alıyor.
Dönemin tanıklarının anlatılarının da fotoğraflara eşlik ettiği albüm alanında efsane fotoğrafçının Türkçe’de ve Türkiye’de yayımlanmış ilk eseri olma özelliğini de taşıyor. İstanbul Rum topluluğunun parçası kurucularının kişisel inisiyatifiyle 2011 yılında kurulan istos yayın tarafından yayımlanan kitap, okuyucuyu çok da uzak olmayan bir güne, çok da uzak olmayan bir coğrafyaya birlikte bakmaya davet ediyor.
6 – 7 Eylül 1955’te İstanbul’da yaşayan başta Rumlara olmak üzere azınlıklara yönelik pogrom da denilen bir tahrip ve yağma hareketi yapılmıştı. (Bilmeyenler için) Pogrom; dinsel, etnik veya siyasi nedenlerle bir gruba karşı yapılan şiddet hareketlerine verilen bir adlandırma. (Kaynak: Demokrat Haber)

Reklamlar

Tartışma

Henüz yorum yapılmamış.

Yorumunuz

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

Flickr Photos

Im Gegenlicht

All the Colorful Stories

Mount Kidd twilight

Diğer Fotoğraflar

RSS Hertür Kültür

  • Erdoğan'ı bayram mesajında Suriye ve Irak vurgusu 24 Haziran 2017
  • Son dakika: Sakarya'daki havuz faciasında 1 gözaltı 24 Haziran 2017
  • Bodrum doldu taştı! 15 dakikalık yolu 4 saatte geçtiler 24 Haziran 2017
  • L.A. Noire, VR desteğiyle geri dönüyor 24 Haziran 2017
  • ''Bodrum'a diyerek, bodrum katına getirdiler'' 24 Haziran 2017
  • Son dakika... BAE'den Katar'a ültimatom 24 Haziran 2017
  • Alvaro Arbeloa futbolu bıraktı 24 Haziran 2017

Stats