>
you're reading...
Ajans, Şalom

“Aaa Antep’de Yahudiler mi vardı?!” diyen bilgisizlik ortadan kalkmadıkça bu durum aşılamaz

toros1Doç. Dr. Toros Alcan Azınlık (Cemaat) Vakıfları Temsilciliği ve Vakıflar Meclisi Üyeliği görevini yürütüyor. Yaşar Bildirici haftalık Şalom gazetesi için Toros Alcan’la 2015 yılında başladığı görevini ve Türkiye’de azınlıklara bakışı konuştu. “Aaa Antep’de Yahudiler mi vardı?” diyen bilgisizlik ortadan kalkmadıkça bu durum aşılamaz” vurgulamasını yapan Toros Alacan’la söyleşiden alıntılar:
[…] 2008, azınlıklar için Türkiye demokratik hayatında bir sıçramadır. Gayrimenkullerin iadesi, bazı hakların verilmesi bu tarihten sonra başladı. Bunların çok ötesinde, ufacık bir kalorifer dairesini tamir ettirebilmek içinToro3 kapısında aylarca beklenilen Vakıflar Genel Müdürlüğünün en üst karar organında yer almaya başladık. Bu çok büyük bir gelişmedir.[…] Vakıflar çok önemli kurumlardır. Zamanında birçok insan bunu düşünüp toplumsal ihtiyaca göre, organize olmuşlar. Koç Vakfı’nın da Hahambaşılık Vakfı’nın da, sosyal hayat içinde bir yeri vardır. Bundan birileri yararlanır, biri öksüz olduğu için yararlanmış, biri muhtaç olduğu için yararlanmış, bir müzik için, biri din adamı olmak için yararlanmış. Sosyal örgütlenmede vakıfların çok önemli bir yeri var.[…] Bana bir şey olursa, görevi Silvyo Ovadya üstlenecek. İnşallah üç yıl sonunda Yahudi cemaatine bir devir teslim olacak. Ben altı yıl yapmayı düşünmüyorum. […]
Peki, bir Ermeni olarak Ankara’da olmak nasıl bir şey? Negatif ya da pozitif neler yaşıyorsunuz?
Eskiye ait bir vakıf yöneticisi olsaydım zorluk çekebilirdim. Darbeler öncesi ve sonrası ağır olaylar yaşanmış. Mesela ben Kırklareli’ni çok iyi bilirim, oralı arkadaşlarım olduğu için. Sinagogun birahane olarak kullanıldığını bizzat gördüm. Güzelim Kırklareli mahallelerinin boşaltılıp, insanların Lüleburgaz’a nasıl kaçtıklarını doktor arkadaşlarım anlattılar. Çok zor zamanlardı; Türkiye çok kapalıydı, dünya da kapalıydı. 1968’de Rumların, 20 kilo 20 dolarla bir haftada kovulmaları… Tabii bunlarla büyümüş yöneticiler Ankara’da zorluk çekebilirlerdi. Benim şansım oldu, ben orta kuşağım yani iki grubu da gördüm. 90’ların özgürleşme rüzgârını da yaşadım. Devletin üniversitesinde uzun yıllar çalıştığımToros4 için devlet bürokrasisini de biliyorum.[…]
Bugün azınlık cemaatlerinin en büyük sorunlarından biri yapılması gereken seçimlerin ertelenerek ötelenmesidir. Diğer taraftan Yahudi cemaati, kendi içindeki seçimleri her geçen gün daha demokratikleşerek gerçekleştiriyor. Ermeni cemaatinde durum nasıl?
Gerçekten Türkiye’de bir Yahudi modeli var. Ermeni ve Rumlar bundan biraz uzakta ama farklı yapılar da söz konusu. Öncelikle az bilinen bir şey belirtmek istiyorum. Dünyada, patriğini yani dini liderini halkın seçtiği tek ulus Ermeniler. Papa’yı bile metropolitler seçiyor. Ta Osmanlı’dan, 1868 yılındaki Ermeni Nizamnamesinden beri patriği siviller seçiyor. Bir ‘millet başı’ kavramı var. Meşruti bir yapı da kazandırılmış patriğe; Osmanlı’da milletler düzeni olduğu için. Cumhuriyet döneminde de bu durum devam etmiş. Aslında Ermenilerin de ortak mütevelli heyeti var, bütün vakıfları tek bir heyet yönetiyor. Bu Osmanlı’daki cismani meclisin ruhunu taşıyan laik bir sistem. Bu cismani heyeti 1960 darbesinde kaldırdılar. Aynı şekilde Rumlarınkini de kaldırdılar. Musevi cemaatindeki bu ortak mütevelli nasıl işliyor, ayrıntılı bilgim yok. 1960 darbesinde bu yapı tırpanlanıyor ama Ermeniler ısrar ediyor.[…]
Musevi cemaatinin Gelibolu Mezarlığı olmak üzere bazı mezarlıklarla ilgili sorunları var. Bu konuda bir gelişme var mı?
Başbakan Yardımcısı Yalçın Bey ile olan toplantıda bu konu gündeme geldi; hatta Adnan Bey’den bilgi istedi. Mezarlıkların şöyle bir sorunu var: Mezarlıklar, başka bir kurum veya vakıf tarafından sahiplenilmemişse belediyeye geçiyor. Belediyeye geçen mezarlıkların bazıları korunmuş, bazıları ise çok kötü durumda. Mezarlıklarda belediyeye geçenlere fazla bir şey yapamıyoruz. Vakıf malı olduğu tescil edilirse iadesini isteyebiliriz. Birçok mezarlık, mezarlık işlevini yitirmiş olsa bile, iade edildi. En büyük örneği de Ortaköy Ermeni Kilisesi Mezarlığıdır. Artık mezarlık olmamasına rağmen arazi iade edildi, hatta oraya bazı binalar da yapıldı. Mezarlıkları korumak bizim için çok önemli. İshak İbrahimzadeh, Bakanımızla ortak toplantıda, “Bunlar bizim canlımız kadar değerli” dedi. Azınlıklar, Lozan dışında, Vakıflar Genel Müdürlüğü Kanunu’nda küçük bir paragraftan başka, hiçbir yerde yok. Ne Milli Eğitim Bakanlığında, ne Maliye Bakanlığında azınlık tanımı var. Ne mezarlıklarda, ne belediyelerde… Bizim çerçeve kanunumuz Lozan, bunu binaen kanunların yapılması gerekirken, çoğu yapılmamış. Hatta hiçbiri yapılmamış diyebiliriz. Kanunun belediye ayağından “mezarlık en yakın vakfa verilir” demesi lazım; bu kadar basit. Bu sorunu ancak yeni çerçeve kanun çözebilecek. Yeni bir kanun ve uygulama olmadan, geçici 8. ve 11. madde ile verilebilenler verilebildi. Ama eğer 36 beyannamesinde, mezarlığı yazmadıysanız bugünkü kanunlar çerçevesinde yapılabilecek fazla bir şey yok.
AK Parti hükümetlerinin son dönemlerde yaptığı icraatlarda gayrimüslim cemaatlere çok samimi bir bakış açısı var. Özellikle de hak sahibi olduğu mülk mevzuatlarında. Ancak bürokraside bazı sebeplerden dolayı tıkanıklıklar yaşanıyor. Bunlar da inşallah zamanla aşılacak.
Türk entelektüellerinin -Türk derken gayrimüslim olmayan büyük toplumu kastediyorum- bilim insanlarının, politikacıların özel ihtimam göstermesi gerektiğini düşünüyorum, yoksa o ülke klasik anlamda çağdaş bir demokrasiye dönüşemez. Ayrımcı dil terk edilmedikçe, “Aaa Antep’de Yahudiler mi vardı?” diyen bilgisizlik ortadan kalkmadıkça bu durum aşılamaz.[…]
Söyleşinin tamamını okumak için > Şalom
Toros4

Reklamlar

Tartışma

Henüz yorum yapılmamış.

Yorumunuz

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

RSS Hertür Kültür

  • Beşiktaş'tan taraftarına uyarı: Leipzig maçına gelmeyin 22 Kasım 2017
  • TİSK'ten 'asgari ücret' uyarısı 22 Kasım 2017
  • Bursa'da suya yüzde 10 indirim 22 Kasım 2017
  • 21. İstanbul Tiyatro Festivali bitmeden kaçırılmaması gereken oyunlar 22 Kasım 2017
  • Hayvanlar tipide mahsur kaldı 22 Kasım 2017
  • Yer görevlisi el kol sallayarak uçağı durdurdu, muhtemel faciayı önledi 22 Kasım 2017
  • Son dakika Fenerbahçe haberleri 22 Kasım... Eljif Elmas'ın zamanı geldi 22 Kasım 2017

Stats