>
you're reading...
Ajans, Avlaremoz

Serdar Korucu: İçinde keçi otlatılarak “korunan” Kilis sinagogu

kilissinagogu-2Bir zamanlar Kilis’te Yahudiler yaşardı. Avlaremoz.com’da Serdar Korucu, “Dinler ve Keçiler Arası Diyalog”a ışık tuttu. Son aylarda Suriye tarafından yağdırılan onlarca roketin 17 kişinin ölmesine yol açması ve nüfusundan fazla Suriyeli mülteciye ev sahipliği yapmasıyla gündeme gelen Kilis’in az bilinen Yahudi geçmişini hatırlattı. İçinde keçi otlatılarak “korunan” Kilis sinagogu başlıklı yazısında Kilis’teki sinagogla ilgili son haberin 2015 yılının Ocak ayında çıktığını belirten gazeteci şunları vurguluyor:
Haberde, Sabah Pazarı’nda bulunan Muallak Camii’ne 20 metre mesafedeki Kilis Sinagogu’nun Yahudilerin 57 yıl önce Kilis’ten ayrılmalarından sonra ibadete kapatıldığı ifade ediliyor. 1980’li yıllarda çöken duvarınınsa İstanbul’dan Yahudi işadamları tarafından tamir ettirildiği belirtiliyor. İhlas Haber Ajansı’nın haberinde, kilissinagogu-1“Kilis halkı, tarihi değeri de olan sinagogu daha önce komşuluk yaptıkları Yahudilerin bir emaneti olarak muhafaza etmeyi sürdürüyor” deniliyor. Ancak bu ibadethanede yıllardır keçilerin otlatıldığını Joel A. Zack’in 2008 yılında yayınladığı, Devon Jarvis’in fotoğrafladığı “Türkiye’nin Tarihi Sinagogları” kitabında ortaya koyuyordu. “Bu küçük şehirde bir zamanlar 500 Yahudi yaşamaktaydı. Son ikisi 30 yıl kadar önce burayı terk etmişlerdir. Yörenin sakinleri, bu binanın bir zamanlar sinagog olarak hizmet verdiğini hala hatırlamaktadırlar. Ancak yapı günümüzde viran haliyle yalnızca otlanmak için gelen keçilere ev sahipliği yapabilmektedir. Sekizgen teva’nın taş kaidesi kirli zeminden görülebilmektedir. Sinagogdan dışarı doğru çıkıntı oluşturan yarı daire biçimindeki ehal ve dört adet küçük penceresi vardır; kapıların çevresindeki mermer çerçeve hala ayaktadır. Geriye kalan duvarlar bize sinagogun boyutu ve pencerelerin düzeni ile ilgili bilgi vermektedir. Sinagogun dört bir köşesinde oymalarla süslü çeşitli İbranice yazıtlar yer almaktadır.”
Kilis’te belediyenin de valiliğin de internet sitesinde şehirdeki Yahudi mirası ile ilgili tek satır bulmak mümkün değil. Camiler, sokaklar, kasteller (su mimarisi) ve türbelere özel sayfa ayrılırken şehirdeki sinagogun varlığından bile bahsedilmiyor. Sadece valiliğin sitesinde “havra” kelimesi arandığında bilgi verilmeden birkaç fotoğraf çıkıyor. Devletin sinagog için hazırladığı detaylı bilgi ise Türkiye-Suriye Bölgelerarası İşbirliği Programı’nın internet sitesinde yer alıyor. Sitede sinagogun tarihine ilişkin ayrıntılar da veriliyor:
Kilis’te günümüze ulaşan tek Yahudi eseridir. Gaziantep-Kilis Yusuf Piçito Musevi Vakfına kayıtlıdır. Yapının duvarlarında beş adet İbranice kitabe bulunmaktadır. Yapım tarihi tam olarak bilinmemekte, 19. yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı sanılmaktadır.
Kayıtlara göre yapı Hahamhane, okul ve din görevlilerine ayrılan meşruta evlerinden oluşmuştur. Haham odaları büyük oranda yıkılmış durumdadır. Avlu ortasında altıgen bir havuz vardır. Havuz kenarlarında yıldız motifleri vardır. İbadet bölümü cephesi üç kemerlidir. Kemerler üzerinde bitkisel süslemeler vardır. Yanlardaki pencerelerin üzerinde rozet tepe penceresi açıklıklar, ortadaki kapının üzerindeki tepe penceresi ise oyma süslemelidir.”

kilis_sinagogu_yazit-c4b0zzet-keribar

Fotoğraf: İzzet Keribar

Reklamlar

Tartışma

Henüz yorum yapılmamış.

Yorumunuz

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

RSS Hertür Kültür

  • Peribacaları arasına düşen genç kurtarıldı 22 Ekim 2018
  • 2018 KYK burs başvuru sonuçları açıklandı mı? 22 Ekim 2018
  • 'Hesabımda 355 bin lirayı görünce başım döndü' 22 Ekim 2018
  • Irmak Ünal’dan Harry Potter paylaşımı 22 Ekim 2018
  • Galatasaray İsviçreli futbolcunun peşinde 22 Ekim 2018
  • Fenerbahçe'nin Galatasaray'dan transferi 22 Ekim 2018
  • Fatoş Kabasakal evlendi 22 Ekim 2018

Stats

Reklamlar